Ήταν ένα παιδί χαμηλών τόνων ο Ηρακλής. Του άρεσε πολύ το ποδόσφαιρο, κι έτσι γρήγορα μπήκε στην παρέα των αγοριών. Παιδί αξιωματικού που είχε πάρει μετάθεση στο χωριό μας. Βλέπεις στο χωριό οι συμμαθητές ήταν οι ίδιοι, από το νηπιαγωγείο μέχρι το λύκειο, και μόνο μερικά παιδιά αστυνομικών ή στρατιωτικών της μονάδας αεροπορίας έκαναν την εμφάνισή τους σαν διάττοντες, αφού σε λίγα χρόνια έπρεπε να ξαναφύγουν.

Έτσι και στην δική μου τάξη, στην Πέμπτη, από την αρχή της χρονιάς, εμφανίστηκε ο «καινούργιος», ο Ηρακλής. Δεν ήταν ο καλύτερος μαθητής, αλλά είχε κερδίσει την εκτίμηση της τάξης, λόγω του χαρακτήρα του, κυρίως, αλλά και επειδή μας διηγούνταν ιστορίες από τους τόπους που είχε ζήσει, κι αυτό τον έκανε «σοφό» στα μάτια μας, αφού οι περισσότεροι δεν είχαμε βγει από το χωριό μας.

Μετά από λίγο καιρό όμως, ένα σύννεφο μπήκε στη σχέση μας με τον Ηρακλή. Τα κορίτσια πρώτα παρατήρησαν την παράξενη αυτή συνήθεια που είχε. Όταν κάποιο παιδί γιόρταζε (τότε δεν ήταν συνηθισμένο ακόμα να γιορτάζουμε τα γενέθλια), ενώ όλοι μας περιμέναμε το διάλειμμα για να απολαύσουμε το κέρασμα, εκείνος το έβαζε στην τσέπη του και ποτέ δεν το έτρωγε μαζί μας. Το κερασάκι ήταν όταν ένα κορίτσι πάλι, τον είδε στο διάλειμμα να δίνει την σοκολάτα που τον είχαν κεράσει, στον μικρό του αδερφό που πήγαινε στην Δευτέρα. Μια μέρα που έλειπε ο Ηρακλής, ο δάσκαλος, τον κύριο Λευτέρη είχαμε τότε, μπαίνοντας στην τάξη, αφού μας καλημέρισε, ρώτησε ποιος λείπει για να σημειώσει τις απουσίες.

– Ο Σωτήρης, πετάχτηκε η Μαρία, και ο ακατάδεκτος! Όλη τάξη μεμιάς σείστηκε από τα γέλια, με αυτό το αυθόρμητο σχόλιο!

– Ποιος είναι ο ακατάδεκτος; ρώτησε ο κύριος Λευτέρης, με ύφος απορίας, παρόλο που φαινόταν ότι κατάλαβε ποιος ήταν. Όταν η Μαρία του είπε ότι ήταν ο Ηρακλής, ο δάσκαλος της είπε με ύφος αυστηρό αλλά ταυτόχρονα κάπως πατρικό:

– Γιατί, Μαρία, αποκαλείς τον συμμαθητή σου έτσι;

– Μα, κύριε, δεν τον έχετε δει κάθε φορά που τον κερνάμε κάτι ότι βάζει το γλυκό στην τσέπη του; Είναι σίγουρο ότι δε μας καταδέχεται! Μας κοιτάζει αφ’ υψηλού!

– Έχεις δίκιο Μαρία, της απάντησε ο δάσκαλος, το παρατήρησα και εγώ κάποιες φορές. Μήπως όμως, πριν τον καταδικάσουμε, πρέπει να σκεφτούμε αν υπάρχει κάποιος λόγος; Θα έλεγα να μη βιαστείτε να βγάλετε συμπεράσματα που μετά μπορεί να το μετανιώσετε, συνέχισε. Ας σταματήσουμε όμως εδώ την κουβέντα γιατί δεν είναι σωστό να μιλάμε για κάποιον που δεν είναι παρών.

Και έτσι συνεχίσαμε το μάθημα και ξεχάστηκε και η συζήτηση αυτή για λίγο καιρό. Ήρθε όμως το θέμα και πάλι στην επιφάνεια με τρόπο, θα έλεγα, που αργότερα έκανε όλους μας να ντρεπόμαστε. Όταν γιόρταζε η Αγγελική, κέρασε όλα τα παιδιά από μία γκοφρέτα, αλλά πέρασε επιδεικτικά μπροστά από τον Ηρακλή χωρίς να του δώσει. Εκείνος δεν της είπε τίποτα, αλλά κοκκίνισε και φάνηκε πόσο ενοχλήθηκε και αυτό έδωσε αφορμή στην Αγγελική να του πει:

– Εσύ δε χρειάζεται να πάρεις, αφού είσαι ακατάδεκτος!

– Γιατί το λες αυτό Αγγελική; ρώτησε ο Ηρακλής, φανερά ενοχλημένος από τη μία, αλλά από την άλλη σαν να ήξερε γιατί τον αποκάλεσε έτσι.

– Μην κάνεις πως δεν ξέρεις, όλοι έχουμε δει ότι ποτέ δεν καταδέχεσαι να φας το γλυκό που σε κερνάμε. Μάλιστα σε είδαμε μια φορά να δίνεις στο αδερφάκι σου την σοκολάτα.

– Και τότε εκείνος με μεγάλη φυσικότητα σα να ήταν το πιο απλό πράγμα στον κόσμο έριξε την βόμβα:

– Συγνώμη βρε παιδιά, δεν το κάνω επίτηδες, απλά έχω διαβήτη και δεν κάνει να τρώω γλυκά, πρέπει να προσέχω τη διατροφή μου!

-Χα χα, έχει διαβήτη, λέει, και εγώ έχω έναν! και σήκωσε τον διαβήτη που είχε μπροστά του συμπωματικά ο Θανάσης.

Και όλοι γελάσαμε, γιατί πραγματικά σε αυτόν τον διαβήτη μας πήγε το μυαλό, τον διαβήτη της γεωμετρίας! Ειρωνεία, ο Θανάσης σήμερα είναι γιατρός με δικό του ιατρείο στην Αθήνα.

Ο κύριος, που ετοιμαζόταν να βγει γιατί είχε χτυπήσει το κουδούνι, είδαμε ότι κοντοστάθηκε όταν άρχισε το επεισόδιο, αλλά δεν ανακατεύτηκε στη συζήτηση, μέχρι που ο Ηρακλής έριξε την βόμβα για τον διαβήτη. Τότε γύρισε πίσω και μας ζήτησε να καθίσουμε όλοι στις θέσεις μας, παρόλο που μόλις άρχισε το διάλειμμα. Κι εμείς όμως δεν είχαμε διάθεση για την σοκολάτα ή για το παιχνίδι, αλλά είχαμε μεγάλη περιέργεια να μας εξηγήσει ο κύριος τι είναι αυτός ο διαβήτης. Τότε λοιπόν ακούσαμε γι’ αυτή την πάθηση πρώτη φορά οι περισσότεροι από μας, τότε ακούσαμε για την ινσουλίνη, για το σάκχαρο, για το πάγκρεας, για τις ενέσεις που πρέπει να κάνει ένας διαβητικός, την υπογλυκαιμία κι όλα αυτά που σήμερα εύκολα ένα παιδί ή ένας μεγάλος μπορεί να βρει ως πληροφορίες, αλλά τότε δεν υπήρχαν τα μέσα και επίσης ούτε οι γονείς μας είχαν τέτοια μόρφωση για να μπορούν να μας εξηγήσουν πράγματα όπως αυτό. Η αλήθεια είναι ότι ντραπήκαμε όλοι μας πάντως, λες και όλοι μας τον είπαμε ακατάδεχτο με τη φωνή της Αγγελικής. Εκείνη πάντως είχε γίνει κατακόκκινη και ψέλλισε ένα «συγνώμη, δεν ήξερα!» στον Ηρακλή γι’ αυτό που του είπε. Ο κύριος πάλι, μας μίλησε με τέτοια φυσικότητα, που φάνηκε ότι ήξερε ο πονηρός από την αρχή για τον διαβήτη του Ηρακλή, αλλά δεν είχε πει τίποτα σε κανέναν. Ως δάσκαλος πια, όταν ακούω κάποιο προσωπικό ή οικογενειακό μυστικό των μαθητών μου, πάντα η σκέψη μου πηγαίνει σε κείνη την σκηνή!

Από εκείνη την ημέρα άλλαξε τελείως η συμπεριφορά μας απέναντι στον Ηρακλή, γίναμε ακόμα πιο φιλικοί από ότι στην αρχή, θα έλεγα ότι αισθανόμασταν ενοχή για τις κακές σκέψεις που κάναμε για εκείνον, αλλά θα έλεγα ότι τον λυπόμασταν και λίγο για αυτά που περνούσε. Και αυτήν όμως την ιδέα μας την άλλαξε ο κύριος μετά από λίγο καιρό. Ήταν μια μέρα που έλειπε ο Ηρακλής, και κάποιο κορίτσι έφερε την κουβέντα στον κύριο, ότι δηλαδή λυπόμαστε τον συμμαθητή μας για όσα υποφέρει εξαιτίας του διαβήτη και ιδιαίτερα για τις ενέσεις ινσουλίνης που μάθαμε ότι έπρεπε να κάνει. Ο κύριος τότε, σηκώθηκε από την έδρα που καθόταν, και, ένα παράξενο πράγμα, έφερε την παλάμη του οριζόντια στο ύψος του στήθους του και μας είπε:

– Παιδιά μου, μην βάζετε τον συμμαθητή σας εδώ, αλλά βάλτε τον εδώ που είναι η θέση του, και σήκωσε την οριζοντιωμένη παλάμη του στο ύψος του κεφαλιού του.

Καταλάβαμε ότι ήθελε να πει να μην τον λυπόμαστε.

– Δε νομίζω ότι πρέπει να λυπόμαστε κάποιον, όταν τον βλέπουμε να αγωνίζεται και να νικάει στη ζωή του. Εγώ θα λυπόμουν κάποιον που παραιτείται που δεν θέλει να πολεμήσει που δεν θέλει να ζήσει τη ζωή του. Όσο κάποιος αγωνίζεται είναι ένας από μας, δεν είναι ούτε ψηλότερος ούτε κοντότερος από εμάς και έτσι πρέπει να τον αντιμετωπίζουμε, είναι η γνώμη μου.

Χρειάστηκε λίγο χρόνο να καταλάβουμε τι θέλει να πει ο κύριος, δεν ήταν εύκολο να το αφομοιώσουν τα παιδικά μας μυαλά. Δεν χρειάζεται να πω πόσο σοφός μου φαίνεται σήμερα ο κύριος Λευτέρης. Από τον θυμό λοιπόν για τον συμμαθητή μας οι περισσότεροι από μας είχαμε περάσει στη λύπη, ενώ ο κύριος προσπαθούσε να μας πείσει ότι με αυτό τον τρόπο υποβιβάζουμε τον συμμαθητή μας. Ώσπου άλλο ένα επεισόδιο ήρθε να ταράξει πάλι την απλοϊκή, παιδική κρίση μας.

Ήμασταν στην έκτη πια, αρχές της χρονιάς. Κάποια στιγμή, την ώρα του μαθήματος, ο Νίκος ζήτησε από τον κύριο Γρηγόρη, τον δάσκαλό μας στην έκτη, να πάει στο γραφείο γιατί δεν αισθανόταν καλά. Γύρισε μετά από λίγη ώρα στην τάξη, αλλά, μπαίνοντας, έκανε διάφορα νοήματα που έδειχναν έκπληξη και αναστάτωση, χωρίς να καταλάβουμε τι εννοεί. Ο κύριος όμως τον είδε και τον ρώτησε τι συμβαίνει.

– Κύριε, πήγα στο γραφείο και στο μικρό δωματιάκι δίπλα στο γραφείο είδα τον Ηρακλή. Είχε σηκώσει την μπλούζα του και έκανε μόνος του μία ένεση στην κοιλιά του! Έγινε αναστάτωση στην τάξη για λίγη ώρα, ώσπου ο κύριος μας είπε να ησυχάσουμε.

– Παιδιά, ο κύριος Λευτέρης με είχε ενημερώσει ότι γνωρίζετε για τον διαβήτη που έχει ο Ηρακλής, γιατί λοιπόν σου έκανε αυτό εντύπωση; του απάντησε με φυσικότητα ο δάσκαλος.

– Το ξέρουμε κύριε, αλλά δεν ξέραμε ότι κάνει μόνος του ενέσεις στον εαυτό του!

Η τάξη πάγωσε για λίγο και έπειτα ο κύριος συνέχισε το μάθημα, σαν να ήθελε να μας αποσπάσει την προσοχή. Όμως το μυαλό κανενός δεν ήταν στο βιβλίο, ήταν στον συμμαθητή μας, που μπήκε ξανά σε λίγο στην τάξη. Και το συναίσθημά μας ξαφνικά από εκείνη στιγμή έπαψε να είναι ο οίκτος κι έγινε θαυμασμός!

Μετά από λίγες μέρες ο κύριος Γρηγόρης μας ανακοίνωσε ότι θα έπρεπε να κάνουμε εκλογές στην τάξη. Αφού μας εξήγησε τη διαδικασία, έπρεπε να αποφασίσουμε ποιον θα ψηφίσουμε. Ο καθένας μας θα έγραφε σε ένα χαρτάκι τρία ονόματα υποψηφίων. Και τότε κάποιος πετάχτηκε, δε θυμάμαι ποιος, και είπε « Να ψηφίσουμε όλοι τον ήρωα μας!», εννοώντας βέβαια τον Ηρακλή. Έγινε ένας αναβρασμός και όλοι συμφωνούσαν ότι ο Ηρακλής θα έπρεπε να βγει πρόεδρος της τάξης, ήταν ο ήρωάς μας. Ο κύριος τότε σηκώθηκε, μας έκανε νόημα να ησυχάσουμε και, αφού έγινε ησυχία, μας είπε με ήρεμο τόνο:

– Παιδιά, δεν θέλω να επέμβω σε αυτή τη διαδικασία, εσείς θα αποφασίσετε μυστικά ο καθένας ποιον προτιμάτε για πρόεδρο της τάξης. Όμως θα ήθελα να σκεφτείτε γιατί θα εκλέξετε αυτόν ή αυτήν που θα εκλέξετε. Συνήθως εκλέγουμε τους φίλους μας, όμως, όπως μάθαμε για τη δημοκρατία, θα πρέπει να ψηφίσουμε εκείνον που είναι ο πιο άξιος για την θέση αυτή. Ο Ηρακλής τότε πετάχτηκε:

– Κύριε, εγώ δεν θα ψηφίσω τον εαυτό μου, θα ψηφίσω τον Δημήτρη, γιατί αυτός νομίζω ότι είναι ο πιο άξιος για πρόεδρος. Όμως οι περισσότεροι θυμώσαμε με τα λόγια του δασκάλου! Μας έλεγε δηλαδή να μην ψηφίσουμε τον ήρωα μας; Και εκείνος σαν να κατάλαβε το θυμό μας και την απορία μας συνέχισε:

– Παιδιά, σε καμιά περίπτωση δεν θα σας πω να μην ψηφίσετε τον συμμαθητή σας. Αυτό που θέλω να πω είναι να τον ψηφίσετε αν πραγματικά τον κρίνετε άξιο να σας εκπροσωπήσει σαν πρόεδρος της τάξης. Και όχι να τον ψηφίσετε επειδή πάσχει από διαβήτη και είναι πραγματικά ένας γενναίος άνθρωπος με αυτό που αντιμετωπίζει. Με άλλα λόγια, μην το τοποθετείτε εδώ πάνω, και σήκωσε την παλάμη του οριζόντια ένα κεφάλι πάνω απ’ το κεφάλι του, αλλά βάλτε τον στη σωστή του θέση, εκεί που βρίσκεστε όλοι, είπε, κατεβάζοντας την οριζόντια παλάμη του στο ύψος του κεφαλιού του. Άλλο και τούτο! Συνεννοημένος είναι με τον κύριο Λευτέρη; Ο κύριος Λευτέρης μας είπε να μην βάζουμε τον Ηρακλή πιο κάτω από μας και ο κύριος Γρηγόρης να μην τον βάζουμε παραπάνω. Δεν είμαι σίγουρος αν το παιδικό μας μυαλό μπορούσε να καταλάβει τους δύο αυτούς δασκάλους που φαινόταν να λένε δύο εντελώς αντίθετα πράγματα, ενώ έλεγαν ακριβώς το ίδιο!

Ο Ηρακλής έγινε τελικά πρόεδρος της τάξης, μάλιστα πήρε 26 ψήφους, ενώ ήμασταν 27 όλοι στην τάξη. Καταλάβαμε ότι είχε κάνει αυτό που είπε, μόνο εκείνος δεν είχε ψηφίσει τον εαυτό του. Αυτή η σεμνότητα και ο χαρακτήρας του ήταν τελικά που τον έκανε καλό πρόεδρο, και όχι το ότι ήταν ήρωας για τον τρόπο που αντιμετώπιζε την πάθησή του.

Δεν ήμουν από τους κολλητούς του Ηρακλή, όμως είχαμε καθίσει δίπλα δίπλα σε ένα πάρτι που έκανε ένας συμμαθητής μας και βρήκα το θάρρος να τον ρωτήσω για την πάθησή του, πώς την αντιμετωπίζει και τι αισθάνεται. Ήμουν πολύ διστακτικός, μήπως ήταν ενοχλητική η ερώτησή μου, όμως είδα ότι ήθελε να μιλήσει, σαν να το έβγαζε από μέσα του. Μου περιέγραψε με φυσικότητα το πόσο δύσκολο ήταν όταν το έμαθε, ήταν στο νηπιαγωγείο τότε, και οι δικοί του φρόντισαν να του το περάσουν σαν ένα παιχνίδι. Καθώς μεγάλωνε όμως, και άρχισε να καταλαβαίνει καλύτερα την πάθησή του, τον κυρίευαν διάφορα συναισθήματα και κυρίως ο θυμός. Γιατί εγώ; Σιγά-σιγά το συνήθιζα, μου είπε, καθώς έμπαινα στη ρουτίνα του διαβήτη: Μετρήσεις, ενέσεις, έλεγχος του φαγητού, υπογλυκαιμίες… Το πιο δύσκολο όμως, όπως μου εξομολογήθηκε, ήταν να συνειδητοποιήσει κανείς ότι θα ζήσει με αυτό όλη την υπόλοιπη ζωή του.

– Αλήθεια, συνέχισε, δεν το έχω πει σε κανέναν άλλον εκτός από τους γονείς μου, μόλις πέρυσι ο κύριος Λευτέρης με έκανε να αποδεχτώ αυτή τη δύσκολη μοίρα και μπορώ να σου πω ότι είμαι χαρούμενος με τη ζωή μου και έχω βγάλει από πάνω μου αυτό το βάρος που κουβαλούσα.

–  Αλήθεια; Εμάς ο κύριος Λευτέρης μάς είχε μπερδέψει πέρυσι: μια μέρα που έλειπες μας είχε πει ότι δεν πρέπει να σε λυπόμαστε, του είπα, και πρέπει να κοκκίνησα αυτή την στιγμή.

– Ακριβώς αυτό είπε και σε μένα και με έκανε να αλλάξω συμπεριφορά στον εαυτό μου. Μου είπε ότι δεν πρέπει να λυπάμαι τον εαυτό μου, ούτε αυτός με λυπάται, γιατί βλέπει μπροστά του έναν άνθρωπο που αγωνίζεται. Θα με λυπόταν, είπε, αν με έβλεπε να παραιτούμαι, να κλείνομαι στον εαυτό μου, να κλείνομαι στο σπίτι μου, να μην πηγαίνω σε παιδικά πάρτι επειδή δεν μπορώ να φάω ένα γλυκό. Όταν όμως με βλέπει να ζω τη ζωή μου όπως μπορώ, να τη χαίρομαι, να ονειρεύομαι, να κάνω σχέδια για το μέλλον, όπως όλα τα παιδιά, τότε με θαυμάζει πραγματικά, και μάλιστα μου είπε ότι κατά κάποιο τρόπο με ζηλεύει. Εννοούσε, μου είπε, ότι όλους τους περιορισμούς που μου βάζει η πάθηση αυτή, εγώ τους ξεπερνάω σαν εμπόδια σε έναν αγώνα μετ’ εμποδίων στους Ολυμπιακούς Αγώνες, χωρίς να παραιτούμαι, όταν οι άλλοι απλά παρακολουθούν τον αγώνα από τις κερκίδες. Τα λόγια του δασκάλου μας ήταν που μου έδωσαν δύναμη, μου έδωσαν φτερά να συνεχίσω τη ζωή μου, βλέποντας την με άλλα μάτια, σαν ένα δώρο που πρέπει να το απολαύσω όσο περισσότερο μπορώ, παρά σαν ένα βάρος που θα πρέπει να σηκώνω μια ζωή ή που θα ήθελα να πετάξω από πάνω μου! Για μια ζωή λοιπόν; Ας είναι! Για μια ζωή! Ελπίζοντας σε μια θεραπεία, αλλά, ναι, αν χρειαστεί, ΓΙΑ ΜΙΑ ΖΩΗ! Αυτό το τελευταίο το είπε με πείσμα, σαν να μιλούσε στον εαυτό του, όχι σε μένα!

Έμεινα αμίλητος για λίγο, θαυμάζοντας την ψυχική δύναμη του συμμαθητή μου. Και έπειτα του είπα χαμογελώντας και με ύφος χοντραίνοντας την φωνή μου, για να ελαφρύνω λίγο την συζήτηση:

– Πρόεδρε, είσαι αληθινός ήρωας τελικά, είσαι αληθινός Ηρακλής με τους άθλους του!

– Δεν είμαι ήρωας, Βαγγέλη, ή μάλλον κατάλαβα τελικά ότι όλοι οι άνθρωποι είμαστε λίγο ήρωες.  Το θέμα είναι πώς ξεπερνάει ο καθένας τα εμπόδια γιατί δεν έχουμε όλοι τα ίδια εμπόδια στη ζωή μας! Κι αν θυμώνουμε, γιατί κάποιοι έχουν λιγότερα εμπόδια, υπάρχουν και κάποιοι άλλοι που έχουν περισσότερα: πρέπει να ζηλεύουμε τους πρώτους; Να λυπόμαστε τους δεύτερους; Ή τελικά να κοιτάζουμε πώς θα ξεπεράσουμε τα δικά μας εμπόδια; Κι αν μπορούμε να βοηθήσουμε και κάποιους με τα δικά τους εμπόδια, τότε θα είμαστε καλύτεροι άνθρωποι…

Άραγε οι προκλήσεις που ζούσε τον είχαν κάνει τόσο σοφό; έτσι τον είδα εκείνη την στιγμή τον Πρόεδρο της τάξης!

……..

Ο Ηρακλής ήταν μαζί μας και την επόμενη χρονιά στην πρώτη γυμνασίου, και όταν τελείωσε η χρονιά έφυγε από κοντά μας αφού ο πατέρας του πήρε μετάθεση και πάλι. Όπως δεν είχαμε όλοι τηλέφωνα εκείνα τα χρόνια, χάθηκε η επαφή μαζί του. Καναδυό συμμαθητές μάς έδιναν χαιρετίσματα αφού είχαν αλληλογραφία μαζί του για ένα διάστημα, και έπειτα, όπως τα φέρνει η ζωή, χαθήκαμε για πάντα. Άραγε να έγινε δάσκαλος σαν κι εμένα ο Ηρακλής, να έγινε στρατιωτικός σαν τον πατέρα του, ή κάτι άλλο, ποιος ξέρει! Ό,τι και να έγινες, όπου κι αν είσαι, φίλε Ηρακλή, εύχομαι να έχεις μια καλή ζωή, να έχεις μια καλή οικογένεια, γιατί σου άξιζαν όλα αυτά, εύχομαι να νικάς ακόμα όλα τα εμπόδια, γιατί είσαι αγωνιστής, αλλά και γιατί έχεις μια πολύ καλή ψυχή!

Και οι δάσκαλοί μας άφησαν το δικό τους σημάδι στις ψυχές μας: μου έχει μείνει χαραγμένο στο μυαλό το χέρι και των δυο τους, του ενός που έδειχνε να μη βάζουμε τον Ηρακλή, και κανέναν άλλον, πιο κάτω από εμάς, και του άλλου που έδειχνε με τον ίδιο τρόπο να μη βάζουμε κανέναν πιο πάνω από εμάς. Μια και μου έτυχε να γίνω και εγώ δάσκαλος, εύχομαι να σας έμοιασα έστω και λίγο κύριε Λευτέρη και κύριε Γρηγόρη! Σας ευχαριστώ που μας διδάξατε να είμαστε άνθρωποι….